نشانه های بیماری در گیاهان آپارتمانی
جمعه 3 مرداد 1399
بازدید: 56
نقش ریز مغذی ها در رشد گیاهاننقش ریز مغذی ها در رشد گیاهان
 
تمامی موجودات زنده از جمله گیاهان برای رشد و نمو نیاز به غذا دارند. خاک تامین کننده اکثریت قریب به اتفاق عناصر غذایی مورد نیاز گیاه می باشد. به جز کربن ، اکسیژن و هیدروژن که عمدتاً از طریق آب و هوا تامین می گردند، منبع اصلی بقیه عناصر غذایی مورد نیاز گیاه محلول خاک می باشد. در خاک تقریباً تمام عناصر غذایی وجود دارد، موجود می باشد. بخش اعظم این عناصر نیز در گیاه قابل اندازه گیری هستند اما گیاه برای جذب این عناصر حالت انتخاب ندارد و بدون در نظر گرفتن مفید یا مضر بودن، آنها را جذب می کند. تغذیه صحیح گیاه یکی از عوامل مهم در بهبود کیفی و کمی محصول به شمار می آید. در تغذیه صحیح گیاه نه تنها باید هر عنصر به اندازه کافی در دسترس گیاه قرار گیرد، بلکه ایجاد تعادل و رعایت نسبت میان میزان عناصر مصرفی از اهمیت ویژه برخوردار است، زیرا در حالت عدم تعادل تغذیه ای با افزودن تعدادی از عناصر غذایی نه تنها افزایش عملکرد رخ نمی دهد، بلکه اختلالاتی نیز در رشد گیاه ایجاد شده و در نهایت افت محصول حادث خواهد شد.
 
 
 
 
 
 
 در اینجا سعی میکنم نقش موثر این عناصر در گیاهان را برایتان بطور مختصر شرح دهم وسپس به بررسی کمبود این عناصر وشناخت این کمبود در ظاهر تغییر یافته گیاهان میپردازم.

-آهن:

ماده غذایی آهن، یکی از عناصر غذایی کم مصرف است که وجود آن به اندازه کافی برای رشد گیاهان لازم است و در  گیاهان نقش ارزنده ایی ایفا می کند. در بیشتر نقاط ایران مهمترین عاملی که موجب کمبود آهن در گیاهان می شود، زیادی بی کربنات در محلول خاک است.
آهن یکی از اجزاء مهم سیستم آنزیمی گیاه است .
حدود 80 درصد آهن گیاه در کلروپلاست برگ متمرکز است.
بنابراین کمبود این عنصر موجب کاهش سنتز کلروفیل و در نهایت زردی برگ می‌شود. امروزه نتایج مطالعات نشان می‌دهد که آهن در سنتز پروتئین و رشد نوک ریشه نقش دارد.
علایم اختصاصی کمبود آهن در گیاهان بصورت زرد شدن پهنک برگ های جوان و سبز باقی ماندن رگ برگ های آن است که برگ های تازه روئیده زردی بیشتری نشان می دهند و در نهایت لکه های قهوه ای بر روی برگ های انتهای توسعه می یابند. علائم مشخصه کمبود آهن که به صورت کلروز (سفید شدن بین رگبرگ‌ها در برگ‌های جوان) دیده میشود. ازدیاد آن باعث ایجاد نقطه‌های قهوه‌ای بخصوص در برگ‌های پیر می‌شود.

-روی:

مقدار مناسب روی در گیاه منجر به گلدهی مطلوب  می شود.
علائم کمبود روی: بارز ترین مشخصه کمبود روی در گیاه ریز شدن برگ ها و جارویی شدن برگ های جوان در سرشاخه های درخت می باشد وجود نقاط زرد کرمی در زمینه سبز تیره برگ های میانی است .
 در درختان میوه کمبود روی با علامتی به عنوان کچلی مشهود است.

-بور:

موثرترین نقش بور در گیاه در دیواره سلولی و حفظ یکپارچگی غشاء سلول است که با این نقش همانند کلسیم باعث استحکام دیواره سلولی می شود . در درختان
میوه سبب کاهش رشد و نمو پرچم ها، کاهش مدت گرده افشانی، سیاه شدن وسط میوه سیب و بد شکلی میوه می شود.
کمبود آن باعث رشد کم و پیچیدگی و مرگ سرشاخه‌ها و افزایش بافت چوب پنبه ای میوه‌ها می‌شود.

-منگنز:

مهتمرین نقش منگنز در گیاه در مرحله فتوسنتز و تولید اکسیژن می چوبی شدن ساقه گیاه بستگی به مقدار منگنز دارد. در صورتیکه میزان آن کافی باشد گیاه در برابر آفات و امراض مقاوم می باشد.
علائم کمبود منگنز : در گیاه شبیه سایر ریز مغذی ها در خاک های آهکی اتفاق می افتد. برگ ها زرد کمرنگ می شوند و این زردی از حواشی برگ شروع شده و به سمت رگبرگ میانی توسعه می یابد. منگنز مانند آهن، عنصری غیر پویا است. علائم کمبود معمولاً ابتدا در برگ‌های جوان ظاهر می‌شود. به طور کلی کمبود آن باعث کلروز برگ‌ها می‌شود منگنز به مقدار کم موردنیاز گیاهان است و مقدار زیاد آن که به‌ندرت مشاهده می‌شود، سمی‌است و در جذب کلسیم اختلال پیدا می‌کند.

-مس:

مس در ساخت و یا ثبات کلروفیل و رنگدانه های گیاهی نقش ایفاء می کند همچنین در تنفس مناسب گیاه موثر میباشد.
علائم کمبود مس در درختان میوه سبب ایجاد شاخه های پر رشد با برگ های درشت به رنگ سبز تیره و با لکه های زرد رنگ می شود. در صورت تشدید کمبود تمام شاخه های جوان خشکیده می شوند.
کمبود مس در مرکبات باعث مرگ جوانه انتهایی می‌شود،. رگبرگ‌ها چروکیده و خمیده شده، روی میوه صمغ ترشح می شود، پوست ممکن است بترکد و صمغ از آن خارج شود. برگ‌ها در بسياري از سبزي‌ها در اثر كمبود مس، شادابي خود را از دست مي‌دهند.

-مولیبدون:
 
مولیبدن كه در پوسته زمین و خاك‌ها به مقدار بسیار اندك وجود دارد به مقدار بسیار كمی ‌نیز مورد نیاز گیاه است. مولیبدن سبب افزایش عملکرد و ضروری برای سوخت ‌و ساز ازت، ضروری برای تشکیل کلروفیل، مؤثر در ساخت‌ و ساز فسفر و آهن مورد نیاز گیاه  می باشد.
علائم کمبود مولیبدن :علائمی شبیه کمیود ازت و آهن تولید می کند و در بعضی گیاهان لکه های ابلقی زرد در حاشیه پیدا می شود که به تدریج به طرف رگبرگ میانی پیش می رود لکه های پیر معمولا" می خشکند. زیادی مولیبدن ممکن است باعث سمیت گیاه شود.
 
 
تهیه و گردآوری: حمید اسدی
 

 
منابع:
1. ضیائیان، عبدالحسین. 1382. استفاده از عناصر کم مصرف در کشاورزی. معاونت آموزش و تجهیز نیروی انسانی،سازمان تحقیقاتف آموزش و ترویج کشاورزی،وزارت کشاورزی.کرج.
2. ملکوتی، محمد جعفر و محمد مهدی تهرانی .1384. نقش ریز مغذیها در افزایش عملکرد و بهبود کیفیت محصولات کشاورزی. انتشارات دانشگاه تربیت مدرس ، تهران
3. زرین کفش، منوچهر.1376. مبانی علوم خاک در ارتباط با گیاه و محیط . مرکز انتشارات علمی دانشگاه ازاد اسلامی
4.  اوسان، شاهین .1383. شیمی خاک، با نگرش زیست محیطی « ترجمه ». انتشارات دانشگاه تبریز
5. شاهویی، سید صابر.1385. سرشت و خصوصیات خاکها « ترجمه » . انتشارات دانشگاه کردستان
6. محمودی، شهلا و مسعود حکیمیان.1380.مبانی خاکشناسی « ترجمه » . انتشارات دانشگاه تهران
7. سالاردینی، علی اکبر.1382. حاصلخیزی خاک . انتشارات دانشگاه تهران